Eins og hugtakið leikhús bendir til þá er reiknað með því að leiklist sé iðkuð í byggingu og sækir leiklistargjörningurinn jafnframt sérstöðu sína til þeirrar staðreyndar, leiklistin er list augnabliksins og nýtur hinna milliliðalausu samskipta milli leikara og áhorfenda. Nú getur íslenskt leikhúsáhugafólk hinsvegar stundað áhugamál sitt heima hjá sér, það eina sem þarf er nettenging og tölva. Fyrsta íslenska netleikhúsið hefur nefnilega litið dagsins ljós.

Netleikhúsið kallast Herbergi 408 og er því ætlað að vera tilraunavettvangur á sviði leiklistar og raunar hvers kyns listar sem tengist netmiðlum, á netinu má jú miðla uppákomum og ýmsu sjón- og hljóðrænu efni. Stofnendur leikhússins eru þær Hrafnhildur Hagalín Guðmundsdóttir leikskáld og Steinunn Knútsdóttir leikstjóri en  þær eru jafnframt höfundar fyrsta verks leikhússins sem ber einnig nafn þess, Herbergi 408. Hrafnhildur hefur skrifað nokkur verk fyrir svið og mættu þau gjarnan vera fleiri en á síðustu vikum hefur leikritaröðin Einfarar sem skrifuð er sérstaklega fyrir suma af elstu leikurum okkar hljómað í Útvarpsleikhúsi Ríkisútvarpsins. Steinunn hefur unnið með ýmsum leikhópum, nú síðast leikstýrði hún þriðja verkinu í fimmverka röð ódauðlegra verka um mannlegt eðli sem Áhugaleikhús Atvinnumanna frumflutti á leiklistarhátíðinni Lókal í haust.

Leikritið Herbergi 408 er skilgreint sem farsakenndur þriller en það fjallar um hjónin Önnu og Einar sem búa í þorpi fyrir vestan þar sem þau braska og bralla ýmislegt. Einar flytur inn lítið skilgreindan heilsuvarning en villist af beinu brautinni eins og svo margir, hann er flæktur í peningamisferli og veit ekki alveg hvernig hann á að koma sér út úr því.  Anna er hinsvegar leigubílsstjóri og það ekki alveg af hefðbundna taginu, hugtakið Góður leigubíll fær alveg nýja merkingu í hennar meðförum. Eins er sagt frá Sonju dóttur þeirra sem er djörf og djúsí ungrú Vesturland en hún er stödd í París þar sem hún elur á smástirnisdraumum Séð og heyrt stúlkunnar og lendir í ýmsum vandræðum á því ferðalagi. Allt fer svo á hvolf í lífi fjölskyldunnar þegar náin vinkona þeirra deyr og var nóg af vandamálunum fyrir.

Þegar leikhúsgestur fer inn á heimasíðuna netleikhússins mætir honum hurð sem hann getur opnað og þá blasir við kort sem minnir einna helst á leiðakort strætisvagna eða lesta. Hver persóna hefur leiðarlínu fyrir sitt ferðalag í verkinu og geta leikhúsgestir ýtt á hina ýmsu áfangastaði kortsins á leiðinni sem opnast þeim í framhaldinu. Á hverjum áfangastað er hluti verksins spilaður og teikning sem vísar til hans birtist. Þannig geta leikhúsgestir stjórnað ferðinni með gagnvirkum hætti, spilað atriðin í þeirri röð sem þeir kjósa og þannig beinlínis búið til sína eigin framvindu. Hugmyndin eins og hún birtist á þessu korti hvetur leikhúsgestinn beinlínis til þess að hrista upp í hugmyndinni um línulega atburðarás og sjá hlutina þannig í nýju ljósi. Einnig er hægt að hlaða verkinu niður í heild sinni og þá er það flutt í réttri röð, ef svo má segja, og ferja höfundar hlustendur í gegnum söguna með tengingum og athugasemdum. Sú miðlun er auðvitað hefðbundari, þá hlustar gesturinn á verkið eins og útvarpsverk. Það er auðvitað of takmarkandi að skilgreina hljóðræn leikverk sem útvarpsleikrit enda getur hljóðmiðlun verið með ýmsum hætti eins og kemur berlega í ljós hér.

Verkið sjálft er bersýnilega skrifað með báða formmöguleika í huga og er býsna skemmtilegt, það tekst ágætlega að samræma farsann og spennutryllinn, textinn er oft fyndinn en leiknálgunin, hljóðmyndin og hljóðvinnslan veldur töluverðum óhugnaði. Þetta verk er svört lýsing á samfélagi siðleysis, spillingar og yfirborðsmennsku sem sumir vilja nú helst gleyma en aðrir vilja endurreisa með nýjum gildum og formerkjum. Þau Árni Pétur Guðjónsson og Harpa Arnardóttir fara með hlutverk hjónanna og Aðalheiður Árnadóttir leikur dótturina Sonju. Leikurinn er vandaður og vel útfærður tæknilega,  kunnuglegar týpurnar framkallast ágætlega í verkinu og þróun þeirra er nokkuð sannfærandi. Tónlist og hljóðmynd Kiru Kiru á einnig stóran þátt í þessu verki og gerir mikið til að magna upp lúmskan óhugnaðinn í uppfærslunni. Hlutverk höfunda sem sögumanna er líka býsna vel leyst, þeir eru langt frá því að vera áreiðanlegir og spyrja í raun fleiri spurninga en þeir svara, sem hentar forminu sem liggur til grundvallar hér.

Þessi tilraun með vettvang netleikhúss er þannig að mörgu leyti vel heppnuð og áhugavekjandi en eftir situr þó sú tilfinning að nýta mætti miðilinn mun betur. Það má svo sannarlega velta því fyrir sér af hverju aðstandendur leikhússins hafa til dæmis ekki farið lengra í útfærslu á sjónrænu hliðinni en það hlýtur einmitt að vera einn af augljósu kostunum við Internetið sem vettvang fyrir leiklist að nota hljóð og mynd á skapandi og gagnvirkan hátt. Þegar leikhúsgesturinn staldrar við á atburðarásar kortinu og opnar einn af gluggunum þar blasir við býsna einföld línuteikning sem túlkar atburðina sem fyrir eyru ber á viðkomandi stað. Þessar teikningar eru eftir Þorlák Lúðvíksson hönnuð sem jafnframt sér um hönnun síðunnar í heild sinni en þessar teikningar gera lítið annað en að myndskreyta hljóðið með frekar óafgerandi hætti, þessar skreytingar bæta litlu við upplifun leikhúsgestsins, þær undirstrika hvorki óhugnaðinn né húmorinn í uppfærslunni.

Það er nefnilega fátt óhugnanlegra en að stíga inn í ókunnugt herbergi og hér opnar leikhúsgesturinn hvert ókunna herbergið á fætur öðru. Það hefði svo gjarnan mátt gera frekari tilraunir með það sem birtist þegar hurðin er opnuð, gefa þáttakandanum eitthvað flóknara til að glíma við. Þegar mynd og hljóð mætast á gagnvirknisviðinu hljóta möguleikarnir jú að vera óendanlegir.

Ég vænti þess að frekari tilraunir með leikhúsformið á vettvangi internetsins muni leysa úr þessum vanda. Það má einnig sjá fyrir sér að internetið verið notað til beinna útsendinga á sviðlistagjörningum og var það reyndar gert í opnunar gjörningi þessa verks en hann upplifði ég því miður ekki.  Og þó að nokkuð vanti upp á sjónrænu útfærsluna er Herbergi 408 ágætlega unnið hljóðverk og gagnvirkniútfærslan á netinu spennandi viðbót við frásagnarmöguleika leikhússins og eiga aðstandendur verkefnisins væntanlega eftir að nýta sér gagnvirknihugmyndina enn frekar í vinnu sinni.

Það er því alveg hægt að mæla með því að hlustendur taki sig til eitthvert kvöldið, kveiki kannski á kertum í drunganum, hiti sér tesopa og rekið nefið inn um sýndargáttina á herbergi númer 408. Sýninguna má nálgast á herbergi408.is og hennar getur þú notið, hlustandi góður, þegar þér sýnist. Láttu það endilega eftir þér, það kostar nefnilega ekki neitt.