Svíþjóð 2009. Ls: Daniel Alfredson. L: Michael Nyqvist, Noomi Rapace, Michalis Koutsogiannakis. Smárabíó, Háskólabíó, Laugarásbíó, Regnboginn, Borgarbíó Akureyri. 2:28 klst. B. i. 14 ára.

Stjörnur:  * * *

Þessi afbragðs góða sænska sakamálamynd er þriðja ræman í þríleik eftir sænska rithöfundinn og blaðamanninn Stieg Larsson. Fyrri verkin eru Karlar sem hata konur og Stúlkan sem lék sér að eldinum, allar framleiddar 2009. Aðalpersónurnar eru blaðamaðurinn Mikael Blomkvist og pönkarinn Lisbeth Salander. Þessi ræma getur staðið ein og sér hvar sem er og hefur líka náð vel til áhorfenda eins og hinar tvær í þríleiknum. Hins vegar er ótvíræður kostur að hafa séð hinar tvær eða lesið bækurnar til að fá enn fyllra samhengi og betri skilning á efninu. Mikael er blaðamaður við tímaritið Millennium sem reynir að koma upp um ýmsan ósóma í samfélaginu. Hann grunar að ýmis mál sem snerta leyniþjónustu Svía séu flóknari og viðkvæmari en nokkurn grunar. Meðal annars er starfrækt svo háleynileg liðssveit leyniþjónustunnar að hvorki í embættismannakerfinu né hinu pólitíska samfélagi veit nokkur af henni. Lisbeth Salander er fórnarlamb aðstæðna í þessu makki og hrikaleg meðferðin á henni slær sterkustu tónana í verkinu. Hún vill réttlæti, hún vill makleg málagjöld. Nú er hún í fangelsi lengst af en kann að berjast úr hvaða stöðu sem er. Og hvort sem hún sprangar um í pönkara-gervi sínu, beitir rökhyggju, tölvusnilld eða bardagalistum, þá tekst henni að halda hinu sterka yfirbragði og áhrifum. Myndin er andskoti harkaleg á köflum en á vissan hátt mildari og íbyggnari en fyrri ræmurnar tvær. Áhorfandinn fær næg tækifæri til að íhuga málin og sjá þau frá fleiri en einni hlið. Öll áferð verksins, andrúmsloft, leikur, lýsing, myndataka, klipping, er með sérstökum sóma. Þessi vandvirkni veldur því líka hve auðveldlega áhorfandinn samsamast verkinu.

Ólafur H. Torfason